Podstawy bezpieczeństwa w internecie
Pięć nawyków, które chronią najlepiej.
Moje bezpieczne nawyki
Czytaj więcej
Większość oszustw w sieci zaczyna się od pośpiechu i zaufania, nie od skomplikowanej technologii.
Oszust rzadko włamuje się do Twojego komputera. Znacznie częściej przekonuje Cię, żebyś sam podał mu hasło, kod BLIK albo numer karty. Dlatego najlepszą ochroną jest kilka prostych nawyków.
Po pierwsze, zatrzymaj się, gdy ktoś Cię pogania. „Twoje konto zostanie zablokowane w ciągu godziny”, „wnuczek miał wypadek”, „paczka czeka na dopłatę 1,99 zł”. Presja czasu to sygnał ostrzegawczy, nie powód do działania.
Po drugie, nie klikaj w linki z SMS-ów i maili, które proszą o logowanie albo płatność. Wejdź na stronę banku, kuriera czy urzędu samodzielnie, wpisując adres albo otwierając aplikację.
Po trzecie, nikomu nie podawaj kodów. Kod z SMS-a, kod BLIK i hasło są tylko dla Ciebie. Pracownik banku, policjant ani kurier nigdy o nie nie proszą.
Po czwarte, sprawdzaj, z kim rozmawiasz. Profil, który wygląda sympatycznie, mógł powstać miesiąc temu. W naszym projekcie „Witold nie istniał” fałszywy profil starszego pana, w całości wygenerowany przez sztuczną inteligencję, zebrał 426 obserwujących, a ponad sto osób napisało do niego prywatnie.
Po piąte, aktualizuj telefon i komputer. Aktualizacje łatają dziury, przez które przestępcy dostają się do urządzeń.
Podejrzany SMS możesz bezpłatnie przekazać do CERT Polska na numer 8080, a stronę lub wiadomość zgłosić na incydent.cert.pl.
Pytania i odpowiedzi
Jak rozpoznać, że wiadomość jest od oszusta?
Najczęściej pogania, straszy albo kusi nagrodą i prosi o kliknięcie w link, podanie kodu lub dopłatę. Jeśli wiadomość łączy pośpiech z prośbą o dane, potraktuj ją jak próbę oszustwa.
Gdzie zgłosić podejrzany SMS?
Przekaż go na bezpłatny numer 8080, który obsługuje CERT Polska. Strony i maile zgłosisz przez formularz na incydent.cert.pl.
Czy bank może poprosić mnie o kod BLIK przez telefon?
Nie. Jeśli ktoś przedstawia się jako pracownik banku i prosi o kod, hasło albo instalację aplikacji, rozłącz się i zadzwoń do banku na numer z odwrotu karty.