Program Bezpieczny Senior
Więcej pewności w cyfrowym świecie.
Moje bezpieczne znajomości
Czytaj więcej
Oszuści celują w samotność i życzliwość, dlatego warto znać ich sposoby, zanim zapuka ktoś miły.
Przez cztery i pół miesiąca, od 21 lutego do 3 lipca 2026, Fundacja eBezpieczni.org prowadziła na Facebooku profil Witolda, miłego pana po sześćdziesiątce z Lublina. Witold nie istniał. Jego twarz, zdjęcia i filmy wygenerowała sztuczna inteligencja. Profil opublikował 101 postów, zebrał 426 obserwujących, a ponad sto osób napisało do niego prywatnie. Pojawiły się prośby o spotkanie i propozycje bliższej znajomości.
W opisie profilu od pierwszego dnia stała informacja, że to projekt fundacji wykorzystujący AI. Nie zmieniło to niczego, bo stała na końcu, po dwóch ciepłych zdaniach. Ludzie czytają początek.
Najwięcej rozmów wywoływały wpisy, w których Witold prosił o radę. Tak samo działają oszuści: najpierw proszą o drobną radę, potem o przysługę, na końcu o pieniądze, zwykle w nagłej i wstydliwej sytuacji.
Co sprawdzić, gdy obserwuje Cię ktoś nowy: - kiedy powstał profil – konto sprzed miesiąca z setkami znajomych to sygnał ostrzegawczy, - czy zdjęcie ma historię w sieci – sprawdzisz to na images.google.com, klikając ikonę aparatu, - dłonie, okulary, wzory na ubraniu – tu generatory wciąż się mylą, - sekcję „Informacje” do końca, - czy ktoś chce pisać poza Facebookiem, przez WhatsApp albo SMS.
Te same zasady dotyczą telefonów „od wnuczka”, „od policjanta” czy „z banku”. Rozłącz się i oddzwoń na numer, który znasz.
Fundacja opowiada o tym projekcie podczas bezpłatnych spotkań dla seniorów, głównie w lubelskich domach kultury.
Pytania i odpowiedzi
Jak rozpoznać fałszywy profil na Facebooku?
Sprawdź datę założenia konta, wyszukaj zdjęcie w Google Grafika i przyjrzyj się dłoniom oraz okularom na zdjęciach. Podejrzane jest też szybkie przenoszenie rozmowy na WhatsApp lub SMS.
Czym była akcja „Witold nie istniał”?
To projekt badawczy Fundacji eBezpieczni.org: profil starszego pana wygenerowany w całości przez AI, który w 2026 roku zebrał 426 obserwujących i ponad sto wiadomości prywatnych. Nikt nie stracił pieniędzy, a każda osoba pisząca prywatnie od razu dostawała informację, że rozmawia z projektem.
Co zrobić, gdy ktoś z internetu prosi o pieniądze?
Nie wysyłaj ich i nie podawaj żadnych kodów. Porozmawiaj z kimś bliskim, a jeśli już przelałeś pieniądze, natychmiast zadzwoń do banku.